"Set" (En toda a entrada)

Relativo ou pertencente ao pobo chibcha ou á súa lingua.

Individuo do pobo dos chibchas.

Pobo amerindio precolombino, tamén coñecido cos nomes de muisca, muysca ou mosca, que antes da chegada dos conquistadores se asentaba na rexión montañosa oriental de Colombia.

1. Lingua, desaparecida no s XVIII, que se falaba nas mesetas altas de Bogotá e Tunja.

2. Familia das linguas amerindias de América do Sur e de América Central que se estende desde os confíns de Costa Rica e Nicaragua, ao N, ata o golfo de Guayaquil, ao S.

Realtivo ou pertencente aos chimús.

Civilización preincaica que se estableceu na costa setentrional de Perú (ss XI-XV). Constituíu un dos reinos máis importantes da área andina ata que foron sometidos polos incas.

Relativo ou pertencente ás cicadáceas.

Planta da familia das cicadáceas.

Familia de plantas da clase das cicadatas. Son plantas arborescentes, cunha roseta de grandes follas pinnadas no ápice do talo e propias dos países intertropicais e subtropicais.

1. Instrumento aerófono de metal, de perforación cónica, sen buracos nin pistóns, máis pequeno ca a trompeta.

2. Persoa que toca ese instrumento.

Rexistro do órgano que soa unha oitava superior ao da trompeta.

Trompeta medieval de madeira aguda, recta ou lixeiramente curvada que consta de sete buracos.

Tomar alimento pola boca facéndoo pasar ata o estómago, xeralmente despois de mastigalo. Tm abs.

Tomar a comida do mediodía. Tm abs.

Consumir física ou moralmente algo malo a unha persoa.

Producir sensación de proído.

Composición breve que serve de letra a unha cantiga popular ou outra que a remeda. Corresponde a unha combinación de catro versos octosílabos, con rima asonante nos versos pares e sen rima nos impares.

Composición de oito versos octosílabos distribuídos en dúas semiestrofas de catro versos, con catro rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Procede, posiblemente, da lírica galego-portuguesa.

Estrofa de rima consonante que na Idade Media substituíu á caderna vía e que posteriormente foi relegada polo auxe dos hendecasílabos, da oitava real e do soneto. Consta de oito versos de arte maior, polo común dodecasílabos, con dúas ou tres rimas consonantes diferentes, cruzadas ou abrazadas e organizadas de catro en catro. Os versos cuarto e quinto adoitan rimar entre eles. Algúns teóricos afirman que a súa orixe está na poesía medieval galego-portuguesa. Empregouse con asiduidade na lírica culta castelá do s XV.

Estrofa formada, polo común, por oito versos octosílabos, con tres rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Foi habitual na poesía popular ata a segunda metade do s XV.

Estrofa que consta de seis versos, catro octosílabos e dous pés crebados tetrasílabos, isto é, que se organiza en dous tercetos octosílabos simétricos rematados cada un deles nun cuarto verso tetrasílabo. Ten rima consonante. OBS: Tamén se denomina dobre sextilla, copla manriqueña ou copla de Jorge Manrique.

Molde métrico que pode ter de sete a doce octosílabos e un número variable de rimas, con ou sen enlace entre as dúas semiestrofas. Procede da poesía occitana medieval e seguiu empregándose ata o Século de Ouro español.

Estrofa de dez versos octosílabos consonantes distribuídos en dúas semiestrofas de cinco versos con rimas diferentes, proliferou nos cancioneiros casteláns dos ss XV e XVI. OBS: Tamén se denomina décima falsa, estancia real ou quintilla dobre.