"Castel" (En toda a entrada)

Edificio fortificado situado xeralmente no cume dun outeiro que domina unha poboación.

Conxunto de elementos amontoados uns sobre os outros.

Parte da cuberta principal ou superior dun buque comprendida entre o trinquete e a roda. OBS: Tamén se denomina castelo de proa.

Forma de relevo residual, xurdida por erosión diferencial, que suxire a mole dunha fortaleza.

Relativo ou pertencente aos catos.

Individuo do pobo xermano dos catos.

Pobo xermánico que viviu nas terras comprendidas entre o Rin, o Main e o Lahn. Os principais núcleos deste pobo foron Castellum Casttorum, actual Cassel, e Mattiacum, que se corresponde conWiesbaden.

Moeda de ouro castelá cun valor de cen escudos.

Moeda de ouro cuñada por Isabel II (1854) que equivalía a cen reais de billón.

Cabaleiro dunha orde militar que tiña ao seu cargo a garda e protección dun lugar ou castelo, xunto co dereito a percibir as rendas que producise.

Membro dunha orde civil con dignidade superior á de cabaleiro e inferior á de Gran Cruz.

Superior de convento de certas ordes relixiosas, como a da Mercé e a de San Antón Abade.

Composición breve que serve de letra a unha cantiga popular ou outra que a remeda. Corresponde a unha combinación de catro versos octosílabos, con rima asonante nos versos pares e sen rima nos impares.

Composición de oito versos octosílabos distribuídos en dúas semiestrofas de catro versos, con catro rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Procede, posiblemente, da lírica galego-portuguesa.

Estrofa de rima consonante que na Idade Media substituíu á caderna vía e que posteriormente foi relegada polo auxe dos hendecasílabos, da oitava real e do soneto. Consta de oito versos de arte maior, polo común dodecasílabos, con dúas ou tres rimas consonantes diferentes, cruzadas ou abrazadas e organizadas de catro en catro. Os versos cuarto e quinto adoitan rimar entre eles. Algúns teóricos afirman que a súa orixe está na poesía medieval galego-portuguesa. Empregouse con asiduidade na lírica culta castelá do s XV.

Estrofa formada, polo común, por oito versos octosílabos, con tres rimas consonantes diferentes cruzadas ou abrazadas. Foi habitual na poesía popular ata a segunda metade do s XV.

Estrofa que consta de seis versos, catro octosílabos e dous pés crebados tetrasílabos, isto é, que se organiza en dous tercetos octosílabos simétricos rematados cada un deles nun cuarto verso tetrasílabo. Ten rima consonante. OBS: Tamén se denomina dobre sextilla, copla manriqueña ou copla de Jorge Manrique.

Molde métrico que pode ter de sete a doce octosílabos e un número variable de rimas, con ou sen enlace entre as dúas semiestrofas. Procede da poesía occitana medieval e seguiu empregándose ata o Século de Ouro español.

Estrofa de dez versos octosílabos consonantes distribuídos en dúas semiestrofas de cinco versos con rimas diferentes, proliferou nos cancioneiros casteláns dos ss XV e XVI. OBS: Tamén se denomina décima falsa, estancia real ou quintilla dobre.

Ornamento en forma de círculo que se axusta á cabeza como sinal de autoridade ou como recompensa dunha vitoria, militar ou cívica.

1. Círculo de metal adornado de diferentes elementos que se cingue á cabeza como símbolo de dignidade soberana ou nobiliaria.

2. Coroa romana que se entregaba a quen entraba no campo inimigo.

3. Coroa de pólas de aciñeira coa que se recompensaba o cidadán romano que salvaba a vida doutro na guerra.

4. Coroa que, por escarnio, os soldados romanos cinguiron a Xesús como rei dos xudeus.

5. Coroa que se concedía aos vencedores dos xogos olímpicos.

6. Coroa romana que se lle concedía ao xeneral vitorioso ao entrar en Roma.

1. Institución que ten como insignia unha coroa, particularmente a real.

2. ...