"Castel"

Relativo ou pertencente a Castela ou aos seus habitantes.

Natural ou habitante de Castela.

Lingua románica, do subgrupo iberorrománico, orixinaria de Castela. É a lingua oficial de Arxentina, Colombia, Costa Rica, Cuba, Chile, Ecuador, España, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, Panamá,, República Dominicana, El Salvador, Uruguay e Venezuela. Comparte a oficialidade en Paraguay, Bolivia, Perú, Puerto Rico e Guinea Ecuatorial. Dentro do territorio español o castelán comparte o estatuto de lingua oficial nas comunidades autónomas de Galicia, Catalunya, València, Illes Balears, Nafarroa e Euskadi. Presenta como variedades dialectais o andaluz, o estremeño, o murciano, o canario e as variedades do castelán faladas en América.

Persoa que na época medieval tiña o goberno, a defensa e a xurisdición dun castelo en dominio útil e posesión inmediata, ben en nome do seu señor, no territorio dunha baronía, ou ben do soberano nos dominios reais.

Moeda de ouro que foi cuñada en Castela durante a Idade Media.

adiantar.

Que se anticipa, que vai por diante nun movemento ou no transcurso do tempo.

Que está a rematar unha actividade iniciada hai tempo.

1. Funcionario real que na Baixa Idade Media exercía a máxima autoridade nun distrito fronteirizo ou adiantamento do Reino de Castela.

Relativo ou pertencente ao rei Afonso e ao seu reinado.

Partidario de Afonso XII e do afonsismo.

Relativo ou pertencente ao período trobadoresco que floreceu durante o reinado de Afonso X o Sabio e Afonso III de Portugal.

Moeda que circulou en Portugal e nos territorios das Coroas de Castela e Aragón durante a Idade Media.

Táboas astronómicas establecidas a partir de 1252 por Yehudà ben Mošé e Iṣḥaq ben Sid e que foron confeccionadas en 1272, por encargo e baixo a supervisión de Afonso X o Sabio. Calculáronse a partir do meridiano e  paralelo de Toledo e están baseadas na teoría de Ptolomeo.